İçeriğe geç
Lezzet

Adana Şırdan

Adana

Adana Şırdan, Adana’ya özgü, koyun şırdanının baharatlı pirinç ve iç yağıyla doldurulup dikildikten sonra kaya tuzlu suda haşlandığı bir yemektir.

Adana Şırdan Hakkında

Adana Şırdan nedir?

Adana Şırdan, koyun midesinin dört bölümünden biri olan şırdanın pirinç, iç yağı, karabiber, kimyon, tuz ve biber salçasından oluşan iç malzemeyle doldurulup haşlanmasıyla yapılan bir yemektir. TÜRKPATENT tescil belgesi koyun şırdanının kullanılmasını, özel bir teknikle doldurulup dikilmesini, pişirmede kaya tuzu kullanılmasını ve servisinde kimyon, acı pul biber ile acı süs biber turşusu sunulmasını ayırt edici özellikler olarak sayar.

Üretim

Şırdan bol tuzla ovulur, birkaç kez yıkanır, limonlu ve tuzlu suda birkaç saat bekletilip durulanır. Üzerindeki iç (perde) yağı ayrılıp kıyılır ve iç malzemeye katılır. Belgedeki ölçüye göre bir şırdan için 1,5 yemek kaşığı tüm pirinç, 1 yemek kaşığı iç yağı, 1 çay kaşığı karabiber, 6 g biber salçası, yarım çay kaşığı tuz ve yarım çay kaşığı kimyon harmanlanır. Ters çevrilen şırdana 1,5 yemek kaşığı iç konur, yaklaşık 6 mm’lik açıklık paslanmaz çelik iğne ve pişirmede kopmayan iplikle dikilir; şırdanlar 3 kez yıkanır. Kazanda 5 litre suya 50 g kaya tuzu katılır, su kaynayınca şırdanlar kapak açık atılır, usta 15 dakikada bir karıştırır ve köpüğü alır. Kaynamadan itibaren 1 saat 45 dakika sonra ateş ve kapak kapatılır, şırdanlar buharda 30 dakika dinlendirilir.

Servis

Şırdan tabakta ya da servis kâğıdı arasında elde yemelik verilir. Belgeye göre en lezzetli kısım ince uç olduğundan dikiş tarafından yenmeye başlanır; ip servis sırasında ya da tüketici tarafından çıkarılır. İsteğe göre tuzlu kimyon ve acı pul biber eklenir, acı süs biber turşusu ayrı tabakta sunulur. Belge pişirildiği gün tüketilmesini öngörür.

Coğrafi işaret

Adana Ticaret Odası’nın 14 Kasım 2019’daki başvurusuyla (C2019/189), 26 Ekim 2020’de 575 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Adana ilidir ve belgeye göre üretimin tüm aşamaları bu sınırda yapılır. Ürünün kendisinde ya da ambalajında “Adana Şırdan” ibaresi ve mahreç amblemi bulunur. Denetimi Adana Ticaret Odası koordinatörlüğünde, Odadan 2, Adana Lokantacılar ve Kebapçılar Odası, Adana Büyükşehir Belediyesi, Seyhan Belediyesi ve Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer üyeyle 6 kişilik merci yılda bir kez, ihtiyaç hâlinde ve şikâyet üzerine yapar.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Adana ilidir. Belgeli işletmelerin listesini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Şırdan
  • Sakatat
  • Koyun
  • Pirinç
  • Kimyon
  • Mahreç işareti
  • Adana

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi şırdanın yöreyle özdeşleştiğini, uzun yıllardır bilindiğini ve yörenin kültürel birikimiyle günümüze ulaştığını yazar; yıl ya da olay vermez. Egitim.net.tr’nin 10 Haziran 2024 tarihli haberi ürünü Adana’nın coğrafi işaretli ürünleri arasında 2020 tescil yılıyla sayar.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 1 adet şırdan

Malzemeler

İç (1 şırdan için, belgedeki ölçü)

  • 1 adet koyun şırdanı (≈ temizlenmiş)
  • 1,5 yemek kaşığı tüm pirinç (≈ yıkanmış)
  • 1 yemek kaşığı iç (perde) yağı (≈ şırdandan alınıp kıyılmış)
  • 1 çay kaşığı karabiber
  • 6 g biber salçası
  • yarım çay kaşığı tuz
  • yarım çay kaşığı öğütülmüş kimyon

Pişirme

  • 5 L su
  • 50 g kaya tuzu

Servis

  • isteğe göre tuzlu kimyon, acı pul biber, acı süs biber turşusu

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Temizle Şırdanı tuzla ov, yıka, limonlu tuzlu suda birkaç saat beklet ve durula.
  2. Harmanla Pirinç, kıyılmış iç yağı, karabiber, kimyon, tuz ve salçayı karıştır.
  3. Doldur Ters çevrilen şırdana 1,5 yemek kaşığı iç koy.
  4. Dik Yaklaşık 6 mm’lik açıklığı paslanmaz çelik iğne ve dayanıklı iplikle dik; 3 kez yıka.
  5. Haşla 5 L suya 50 g kaya tuzu kat; kaynayınca şırdanları at, kapak açık 1 saat 45 dakika pişir, köpüğü al.
  6. Dinlendir Ateşi ve kapağı kapat, 30 dakika buharda beklet; kısık ateşte sıcak tut.

Adana Şırdan Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Adana Şırdan Hakkında Sık Sorulanlar

Şırdan nedir?

Belgeye göre koyun midesinin dört bölümünden biri.

İçine ne konur?

Pirinç, şırdanın iç yağı, karabiber, kimyon, tuz ve biber salçası.

Ne kadar pişirilir?

Kaynamadan itibaren 1 saat 45 dakika, ardından 30 dakika buharda dinlendirilir.

Yanında ne verilir?

Tuzlu kimyon, acı pul biber ve acı süs biber turşusu.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 575, tescil tarihi 26 Ekim 2020.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?