İçeriğe geç
Lezzet

Adana Kol Böreği

Adana

Adana Kol Böreği, Adana’ya özgü, margarinle dinlendirilen hamurun elle savrulup zar inceliğinde açıldığı, kıymalı ya da peynirli fırın böreğidir.

Adana Kol Böreği Hakkında

Adana Kol Böreği nedir?

Adana Kol Böreği, bir gün margarinle dinlendirilen hamurun mermer tezgâhta elle savrulup zar inceliğine getirildiği, ortasına kıymalı ya da peynirli harç konup katlanarak fırında pişirildiği bir böreklik hamur işidir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre kıymalı ve peynirli iki çeşidi vardır; porsiyon 10–12 cm eninde ve 30–35 cm boyundadır. Kıymalı harçta yalnız mor kuru soğan, peynirli çeşitte yalnız tam yağlı taze beyaz peynir kullanılır; az miktarda tuz dışında baharat konmaz.

Üretim

Belgeye göre 1 kg un, 600 g su ve 25 g tuz kulak memesi kıvamında yoğrulur, yaklaşık 140 g’lık bezeler 12–15 cm’lik daireler hâlinde açılıp margarinle kaplanır ve ertesi güne dek buzdolabında dinlendirilir. Kıymalı harç için 1 kg mor soğan yağsız tencerede kendi suyunda kavrulup acı suyu süzülür, 1 kg dana kıyması kendi yağında kavrulur ve 20 g tuz eklenir. Peynirli harç için peynir 5–6 saat suda bekletilip ufalanır. Hamur elle yağlanıp yaklaşık 25 cm, merdaneyle 40 cm genişliğe açılır, sonra savrularak ve tezgâha vurularak yaklaşık 130 cm’ye getirilir. Uçlar ortaya katlanıp zarf yapılır, ortaya yaklaşık 110 g harç yayılır, hamur 3 kez katlanarak 12 cm’ye 35 cm’lik dikdörtgen olur. Kıymalı börek yaklaşık 250 °C’de 13–14 dakika, peynirli 2–3 dakika daha uzun pişirilir.

Servis

Pişen her börek yaklaşık 250 g’lık bir porsiyondur; dilimlenip tabağa konur, acı süs biber turşusu ayrı tabakta verilir. Belgeye göre börek günlük yapılır ve aynı gün tüketilir.

Coğrafi işaret

Adana Lokantacılar ve Kebapçılar Esnaf Odası’nın 1 Temmuz 2019’daki başvurusuyla (C2019/076), 6 Ekim 2020’de 558 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Adana ilidir ve üretimin tüm aşamaları bu sınırda yapılır. Denetimi Lokantacılar ve Kebapçılar Odasından 2, Adana Ticaret Odasından 1 ve Adana Tatlıcılar ve Pastacılar Odasından 1 üyeyle 4 kişilik merci yılda bir kez ve gerektiğinde yapar; şikâyet üzerine denetim 15 gün içinde yapılır.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Adana ilidir. Belgeli işletmelerin listesini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Börek
  • Hamur işi
  • Kıymalı börek
  • Peynirli börek
  • Mahreç işareti
  • Adana

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi böreği yöreyle ünlenmiş bir tür olarak tanımlar, üretim yönteminin yüzyıllardır korunduğunu ve usta börekçilerce çıraklara aktarıldığını yazar; köken için yıl ya da kişi vermez. Egitim.net.tr’nin 10 Haziran 2024 tarihli haberi ürünü Adana’nın coğrafi işaretli ürünleri arasında 2020 tescil yılıyla sayar.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 1 börek (yaklaşık 250 g)

Malzemeler

Hamur (yaklaşık 11 börek)

  • 1 kg buğday unu
  • 600 g su
  • 25 g tuz
  • isteğe göre margarin (≈ bezeleri kaplamak ve açmak için)

Kıymalı harç (yaklaşık 18 börek)

  • 1 kg dana eti kıyması (≈ çoğunlukla kaburga, sırt ve but karışımı)
  • 1 kg mor kuru soğan (≈ küp doğranmış)
  • 20 g tuz

Peynirli harç (yaklaşık 18 börek)

  • 2 kg tam yağlı taze beyaz peynir (≈ 5–6 saat suda bekletilmiş)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Bezele Un, su ve tuzu yoğur; 140 g’lık bezeleri 12–15 cm aç, margarinle kapla, ertesi güne dek dinlendir.
  2. Harcı hazırla Soğanı kendi suyunda kavurup süz, kıymayı kendi yağında kavur, tuzla; ya da peyniri tuzunu alıp ufala.
  3. Aç Hamuru elle ve merdaneyle aç, savurup tezgâha vurarak yaklaşık 130 cm’ye getir.
  4. Katla Uçları ortaya katlayıp zarf yap, 110 g harç koy, 3 kez katlayarak 12 x 35 cm dikdörtgen yap.
  5. Pişir Üstünü yağla, yaklaşık 250 °C’de kıymalıyı 13–14 dakika, peynirliyi 2–3 dakika daha uzun pişir.

Adana Kol Böreği Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Adana Kol Böreği Hakkında Sık Sorulanlar

Adana Kol Böreğinin kaç çeşidi var?

İki: kıymalı ve peynirli.

Harca baharat konur mu?

Belgeye göre az miktarda tuz dışında baharat konmaz.

Hamur nasıl açılır?

Elle yağlanıp merdaneyle açılır, sonra savrularak ve tezgâha vurularak zar inceliğine getirilir.

Bir börek ne kadar gelir?

Pişmiş hâlde yaklaşık 250 g.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 558, tescil tarihi 6 Ekim 2020.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?