Tomarza

Coğrafya

İlçe topraklarının büyük kısmı volkanik tüf. Bu topraklar suyu iyi tuttuğu için kabak susuz tarımla yetiştirilebiliyor (TÜRKPATENT). Zamantı Irmağı Tomarza sınırlarında kanoya uygun. Böke Mahallesi çevresi, Kayseri merkezine yaklaşık 70 km (Küre).

Kışları soğuk, yazları sıcak ve kurak karasal iklim hâkim; yaz geceleri serin geçiyor. Yağış daha çok ilkbahar ve yaz başında düşüyor. 1988–2012 ortalamalarına göre günlük en yüksek sıcaklık 15 °C, en düşük 1 °C, yıllık yağış yaklaşık 427 mm. Ocakta sıcaklıklar 1 °C ile −9 °C arasında; temmuz ve ağustosta gündüz 27–28 °C (Wikipedia).

Tomarza'da neler görülür?

• İmamkulu Kabartması: İmamkulu yakınında, Bey Dağı'nın yamacında, Gezbel geçidinin başında. Trakit bir kaya bloğuna oyulmuş, yaklaşık 3,25 × 2 m. Boğaların çektiği arabada fırtına tanrısı, üç dağ tanrısı ve kanatlı bir tanrıça betimleniyor. Hiyeroglif yazıt kralın oğlu Kuwalanamuwa'yı adlandırıyor (Wikipedia).
• Mavi Göl: Işıklar ve Arslantaş mahalleleri arasında. Eski bir maden ocağında, çevre dağlardan gelen suların birikmesiyle oluştu. Turkuaz rengiyle dikkat çekiyor (İHA, Ekonomist, 2026).
• Zamantı Irmağı: Tomarza'dan geçen bölümü kanoya uygun (Küre).
• Kömür lahitleri (Kayseri Valiliği rehberi, 2014).

Köy ve mahalleler

İlçede 54 mahalle var (Wikipedia). Nüfus 2024'te 20.832 iken 2025'te 20.156'ya indi. 2025'te 10.230 erkek ve 9.926 kadın yaşıyor (TÜİK ADNKS, nufusu.com).

Yöresel ürünler

• Tomarza kabak çekirdeği: Coğrafi işaret no. 185, tescil 23.09.2014. Başvuru sahibi Tomarza İlçesi Kabak Üreticiler Birliği. Çerezlik tip bir yazlık kabak (Cucurbita pepo). Meyveler yaklaşık 5–60 kg arasında. Çekirdekler hasattan sonra güneşte kurutuluyor ve 1–2 yıl saklanabiliyor (TÜRKPATENT).
• Tomarza, Kayseri'deki çerezlik kabak çekirdeği üretiminin yaklaşık %25'ini karşılıyor. 2020 hasadı 5.500 ton oldu (Wikipedia). Hasat ekim ayında yapılıyor; kabaklar harmanlanıp çekirdekler ayrılıyor, kurutuluyor ve eleniyor (DHA, 2018).
• İlçede patates de üretiliyor; koyun, keçi ve sığır besleniyor (Wikipedia).

Yönetim

İlçe, Tomarza Kaymakamlığı ve Tomarza Belediyesi tarafından yönetiliyor. Kabak üreticileri ilçede bir üretici birliği ve kabak borsası altında örgütlü (TÜRKPATENT).