Bölge 13. yüzyılda Çobanoğulları ve Candaroğulları beyliklerinin yönetimindeydi. 1460'ta Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı topraklarına katıldı. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Pınarbaşı, Daday'a bağlı bir köydü. Kasabanın eski adı Tekkeşin olarak da geçer.
Pınarbaşı, 4 Temmuz 1987'de Resmî Gazete'de yayımlanan 3392 sayılı kanunla ilçe oldu. Yeni idari yapıya 26 Ağustos 1988'de geçti. Azdavay'ın batısındaki köyler bu sırada yeni ilçeye bağlandı.
Coğrafya
İlçe topraklarının yaklaşık yüzde 63'ü ormanla kaplıdır. Yükseklerde iğne yapraklılar, alçak kesimlerde çayır ve maki görülür. Başlıca yükseltiler Kurtgirmez Dağı (1.338 m), Büyük Dağ (1.151 m) ve Gavurharman Dağı'dır (1.136 m).
Zarı Çayı kuzeye akar ve Ilıca köyünde Devrekani Çayı'na karışır. İklim, Karadeniz ile karasal iklim arasında geçiş özelliği taşır. Kışlar uzun, soğuk ve karlıdır. Ekonomi tahıl ve baklagil tarımına, yaylalarda küçükbaş hayvancılığa, kereste ve bal üretimine dayanır.
Pınarbaşı'nda neler görülür?
İlçenin büyük bölümü, 2000'de ilan edilen Küre Dağları Milli Parkı içinde ya da çevresindedir. Park, Kastamonu ile Bartın sınırında yaklaşık 37.000 hektarlık bir alanı kaplar.
- Valla Kanyonu: Yaklaşık 12 km uzunluğundadır. Duvarları yer yer 800 ile 1.200 metreye ulaşır. Muratbaşı (Burgu) ve Kerte'de seyir terasları vardır. Kanyonu boydan boya geçmek iki gün sürer.
- Horma Kanyonu: Ilıca köyündedir. Kanyon duvarına tutturulmuş platformlardan oluşan yaklaşık 3 km'lik yürüyüş yolu, Ilıca Şelalesi'nde biter. Yürüyüş ortalama 2 saat sürer.
- Ilıca Şelalesi: Yaklaşık 10 metre yüksekliktedir. Ilıca köyünden yarım saatlik yürüyüşle ulaşılır.
- Ilgarini Mağarası: Yamanlar köyü yakınında, milli park içindedir. 858 metre uzunluğunda ve 250 metre derinliğindedir. Girişinde Bizans dönemine ait kalıntılar bulunur. Ziyaret rehber eşliğinde yapılır.
- Suğla Yaylası: Her yıl temmuzun son haftasında yayla şenliği düzenlenir.
Köy ve mahalleler
Pınarbaşı'nda tek belediye bulunur. İlçedeki Ilısu köyü çevresinde geleneksel ahşap evler bulunur.
Yöresel ürünler
- Pınarbaşı kara çorbası: Yöreye özgü ekşi bir sosla yapılır.
- Etli ekmek, keşkek ve höşmerim: Kastamonu mutfağının ilçe sofralarındaki örnekleridir.
- Bal ve orman ürünleri: Ormanlık arazi arıcılığa elverişlidir.
Yönetim
İlçede bir belediye bulunur. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre ilçe nüfusu 5.782'dir.