III. Ahmed Çeşmesi
İstanbul / Fatih
Son güncelleme: 8 Kasım 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
III. Ahmed Çeşmesi, Topkapı Sarayı’nın Bâb-ı Hümâyun kapısı önünde, 1728–1729’da yapılan Lale Devri meydan çeşmesi. Dört köşesinde sebil var.
Kapak fotoğrafı: Kemal KOZBAEV · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Hakkında
III. Ahmed Çeşmesi, İstanbul Fatih’te Ayasofya ile Topkapı Sarayı’nın dış kapısı Bâb-ı Hümâyun arasında duran, kitabesine göre 1728–1729’da yapılmış Lale Devri meydan çeşmesidir. Kare gövdenin her cephesinde bir çeşme, her köşesinde bir sebil var. Gitmeden bilmen gereken tek şey: mimarı bilinmiyor.
| Konum | Bâb-ı Hümâyun önü, Sultanahmet, Fatih |
|---|---|
| Sultanahmet Meydanı’ndan | Kuş uçuşu yaklaşık 0,5 km (koordinattan hesaplandı) |
| Öne çıkan ölçü | Kare plan; her cephede çeşme, her köşede sebil, ortada sekizgen hazne (TDV, Archnet) |
| Önerilen süre | 10–20 dakika |
| En iyi dönem | Yıl boyu |
| Otopark | Doğrulanmadı; Tarihî Yarımada’da toplu taşıma daha pratik |
| Ücret | Ücretsiz (açık alan) |
| Kamp | Uygun değil (kent içi tarihî yapı) |
| Aile | Uygun |
| Erişilebilirlik | Doğrulanmadı |
Yola çıkmadan önce: Topkapı Sarayı kuyruğuna girmeden önce çeşmenin kuzeybatı cephesine bak; III. Ahmed’in kendi beyti bu cephedeki celî sülüs yazıda.
III. Ahmed Çeşmesi nerede?
Çeşme, Fatih ilçesinde Ayasofya Meydanı’nın doğu ucunda, Topkapı Sarayı sarayının dış kapısı Bâb-ı Hümâyun’un hemen önünde. Ayasofya batıda, birkaç adım ötede.
Kim yaptırdı, ne anlatıyor?
Semavi Eyice’nin TDV İslâm Ansiklopedisi maddesine göre çeşmeyi Sadrazam Nevşehirli Damad İbrahim Paşa’nın tavsiyesiyle III. Ahmed yaptırdı. Kitabe tarihi 1141 (1728–29); Nisan 1729’da yapı henüz bitmemişti. Archnet, çeşmenin Perayton adlı bir Bizans çeşmesinin yerine yapıldığını yazıyor.
Plan kare: her cephenin ortasında bir çeşme, dört köşesinde üçer şebekeli sebil var. Ortadaki sekizgen hazne ile dış duvarlar arasında sebilcilerin dolaştığı bir dehliz bulunuyor. Archnet, çatıyı dört köşe ve bir orta kuleyle hareketlendirilmiş sığ piramidal bir örtü, geniş saçaklar ve kurşun kaplı küçük kubbeler olarak tanımlıyor.
Cephelerdeki levhalarda Seyyid Vehbî’nin on dört kıtalık kasidesi yazılı; Archnet’e göre şiir kuzey sebilden başlayıp saat yönünde okunuyor. Son tarih beytini III. Ahmed’in kendisi söyledi ve Ayasofya’ya bakan cepheye yazdırdı. Yoğun bezeme, Batı etkili motifler ve laleler yapıyı Lale Devri’nin simgelerinden biri yapıyor.
Mimarı kim?
Bilinmiyor. Eyice, çeşmenin bazı kaynaklarda Kayserili Mehmed Ağa’ya atfedildiğini ama bunu destekleyen bir belge olmadığını yazıyor. Yapı ilk yapımından beri büyük bir değişikliğe uğramadı; yalnızca bazı yerlerinde geç dönem küçük onarımların izleri var (TDV).
Nasıl gidilir?
Toplu taşımayla. T1 tramvayının Sultanahmet durağında in, Ayasofya’nın kuzeyinden Topkapı Sarayı yönüne yürü; çeşme saray kapısının önünde. Gülhane durağından da gelinebilir.
Özel araçla. Sultanahmet çevresinde araç trafiği kısıtlı; önerilmez.
Ne zaman gidilmeli?
III. Ahmed Çeşmesi açık havada, yıl boyu görülebilir. Gün ortasında Sultanahmet çevresi tur gruplarıyla dolar; sabah erken ya da akşamüstü daha sakin. Yaz öğlenleri gölge az, ilkbahar ve sonbahar en rahat dönem.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Çeşmenin dört cephesini dolaşmak 10–15 dakika sürer. Topkapı Sarayı ziyaretinin başında ya da sonunda görülür.
Giriş ücreti var mı?
Hayır. Çeşme açık meydanda; ücretsiz izlenir. Topkapı Sarayı’nın giriş ücreti ayrıdır ve Ekim 2026 itibarıyla güncel tarifeyi sarayın kendi sayfasından kontrol etmelisin.
- Öne çıkan Kare plan; her cephede çeşme, her köşede sebil, ortada sekizgen hazne (TDV, Archnet)
- Kategori Tarihi Yapı
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
III. Ahmed Çeşmesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi Ahmed III Çeşmesi (Topkapı Sarayı) (Semavi Eyice), c. 2 (1989), s. 38–39 Ansiklopedi
- Archnet III. Ahmed Çeşmesi
- Wikidata Q3076126 (koordinat)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
III. Ahmed Çeşmesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak III. Ahmed Çeşmesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
III. Ahmed Çeşmesi Hakkında Sık Sorulanlar
III. Ahmed Çeşmesi nerede?
Fatih ilçesinde, Topkapı Sarayı’nın Bâb-ı Hümâyun kapısının önünde, Ayasofya’nın doğusunda.
III. Ahmed Çeşmesi ne zaman yapıldı?
Kitabesine göre 1141 hicrî yılında, yani 1728–1729’da.
Çeşmenin mimarı kim?
Bilinmiyor; Kayserili Mehmed Ağa’ya atfedilmesi belgeyle desteklenmiyor.
Sultanahmet Meydanı’ndaki Alman Çeşmesi ile karışıyor mu?
Evet, sık karışıyor. Alman Çeşmesi 1901 tarihli, Hipodrom’daki sekizgen yapıdır; III. Ahmed Çeşmesi Topkapı Sarayı kapısının önündedir.
Çeşmeden su akıyor mu?
Hayır. Bugün dışarıdan izlenen bir anıt olarak duruyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.