Küçük Ayasofya Camii
İstanbul / Fatih
Son güncelleme: 8 Kasım 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Küçük Ayasofya Camii Fatih’te, 530 dolayında Iustinianos’un yaptırdığı Sergios ve Bakkhos Kilisesi. Camiye çevrilişi II. Bayezid dönemine uzanıyor.
Hakkında
Küçük Ayasofya Camii, İstanbul’un Fatih ilçesinde, Sultanahmet’in güneyinde duran ve 530 dolayında İmparator Iustinianos döneminde Sergios ve Bakkhos adına yapılan kilisedir. II. Bayezid döneminde Kapıağası Hüseyin Ağa tarafından camiye çevrildi. Gitmeden bilmen gereken tek şey: burası Ayasofya’nın küçük bir kopyası değil, ondan birkaç yıl önce başlanmış ayrı bir yapı.
| Konum | Küçük Ayasofya Mahallesi, Fatih |
|---|---|
| Sultanahmet Meydanı’ndan | Kuş uçuşu yaklaşık 0,5 km (koordinattan hesaplandı) |
| Öne çıkan ölçü | Dikdörtgen içine oturtulmuş sekizgen merkezî plan; sekiz paye ve iki katlı galeri (Archnet) |
| Önerilen süre | 30–45 dakika |
| En iyi dönem | Yıl boyu; ilkbahar ve sonbahar |
| Otopark | Doğrulanmadı; Tarihî Yarımada’da toplu taşıma daha pratik |
| Ücret | Ücretsiz (ibadethane) |
| Kamp | Uygun değil (kent içi tarihî yapı) |
| Aile | Uygun |
| Erişilebilirlik | Doğrulanmadı |
Yola çıkmadan önce: Yapıyı Ayasofya ile aynı gün görmek istiyorsan önce buraya gel; sekizgen planı kafanda kurduktan sonra büyük kubbeyi okumak kolaylaşıyor.
Küçük Ayasofya Camii nerede?
Cami, Fatih ilçesinin Küçük Ayasofya Mahallesi’nde, Sultanahmet Meydanı’nın güneyinde ve Marmara kıyısına inen sahil demiryoluna yakın duruyor. Wikidata koordinatına göre meydana kuş uçuşu yaklaşık 0,5 km. Sultanahmet Camii ile Ayasofya yokuşun hemen yukarısında kalıyor.
Neden “Küçük Ayasofya” deniyor?
TDV İslâm Ansiklopedisi’nde Semavi Eyice’nin maddesine göre yapı, Iustinianos’un tahta çıkışından sonra, 530 dolaylarında askerlerin koruyucusu sayılan Sergios ve Bakkhos adına yapıldı. Osmanlı döneminde “Küçük Ayasofya” adını almasının nedeni plan benzerliği: büyük bir kubbe altında merkezî bir mekân, çevresinde dolaşma koridorları ve üstte galeri.
Archnet kaydı planı “dikdörtgen içine yerleştirilmiş sekizgen” olarak tanımlıyor; sekizgen orta mekânı sekiz paye taşıyor, kubbe on altı dilimli. Eyice’ye göre yapıyı camiye çeviren, II. Bayezid’in kapıağası Hüseyin Ağa; 1507 tarihli vakfiye caminin gelirlerini İstanbul, Galata ve Edirne’deki han, dükkân ve hamamlara bağlıyor. Külliyede bugün de Hüseyin Ağa’nın türbesi, zaviye-medrese ve hazire bulunuyor.
Yapı 1648 ve 1766 depremlerinde hasar gördü; 1860’larda sahil demiryolunun geçmesi külliyeyi çukurda bıraktı. Bugünkü taş minare 1955 tarihli. Archnet’e göre yapı 2002’de World Monuments Watch listesine alındı.
Ayasofya’dan önce mi yapıldı?
Kısmen. Eyice ve Archnet yapıyı 6. yüzyılın başına, Iustinianos’un ilk yıllarına tarihliyor; Ayasofya’nın bugünkü yapısı ise 537’de açıldı. Yani Küçük Ayasofya, büyük kubbeli yapının provası gibi okunabilir ama kaynaklar onu “küçük model” olarak değil, aynı dönemin ayrı bir deneyi olarak anlatıyor. İçeride sütun başlıklarındaki Bizans oymalarına ve galeriye bak; Osmanlı eklemeleri (mihrap, minber, son cemaat yeri) bunlarla yan yana duruyor.
Nasıl gidilir?
Toplu taşımayla. T1 tramvayının Sultanahmet durağında inip meydanın güneyinden Küçük Ayasofya Caddesi’ne doğru yokuş aşağı yürü. Marmaray ya da banliyö kullanıyorsan sahil tarafından yaklaşmak da mümkün; yürüme mesafesini doğrulamadık.
Özel araçla. Kennedy Caddesi (sahil yolu) üzerinden yaklaşılabiliyor ama Sultanahmet çevresinde park yeri kısıtlı. Önerimiz: aracı bırakıp yürümek.
Ne zaman gidilmeli?
Küçük Ayasofya Camii yıl boyu ziyaret edilebilen, ibadete açık bir cami. En rahat zaman hafta içi sabah ya da öğleden sonra, iki namaz vakti arası. Cuma öğle namazı ve bayram sabahları kalabalık olur; bu saatlerde gezi amaçlı girişi planlama. Yaz öğlenleri Tarihî Yarımada’nın yürüme yolları sıcak ve kalabalık; ilkbahar ve sonbahar daha rahat.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Kısa bir ziyaret için 20–30 dakika yeter. Galeriyi, avludaki medrese hücrelerini ve Hüseyin Ağa türbesini de görmek istiyorsan 45 dakika ayır. Aynı yürüyüşe Sultanahmet Camii ve Ayasofya eklenirse yarım gün dolar.
Giriş ücreti var mı?
Hayır. Camiler ibadethane olduğu için giriş ücreti alınmıyor. Ekim 2026 itibarıyla ziyaret saatlerini resmî bir kaynakta yayımlanmış hâlde bulamadık; bu yüzden saat yazmıyoruz. Pratikte namaz vakitlerinde gezi amaçlı girişin kısıtlanabileceğini hesaba kat. Kadınlar için başörtüsü, herkes için diz altına inen kıyafet uygun olur.
- Öne çıkan Dikdörtgen içine oturtulmuş sekizgen merkezî plan; sekiz paye ve iki katlı galeri (Archnet)
- Kategori Cami ve Medrese
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Küçük Ayasofya Camii'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi Küçük Ayasofya Külliyesi (Semavi Eyice), c. 26 (2002) Ansiklopedi
- Archnet Küçük Ayasofya Mosque (Church of Sts. Sergius and Bacchus)
- Wikidata Q1144576 (koordinat)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Küçük Ayasofya Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Küçük Ayasofya Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Küçük Ayasofya Camii Hakkında Sık Sorulanlar
Küçük Ayasofya Camii nerede?
Fatih ilçesinde, Sultanahmet Meydanı’nın güneyinde, Küçük Ayasofya Mahallesi’nde; Sultanahmet’ten yürüme mesafesinde.
Küçük Ayasofya müze mi?
Hayır. Yapı 16. yüzyıl başından beri cami olarak kullanılıyor ve bugün ibadete açık; giriş ücretsiz.
Küçük Ayasofya, Ayasofya’nın kopyası mı?
Hayır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 530 dolayında, Ayasofya’dan önce başlanmış ayrı bir kilisedir; ad yalnızca plan benzerliğinden gelir.
Kim camiye çevirdi?
II. Bayezid’in kapıağası Hüseyin Ağa; türbesi de külliyenin içindedir.
Kapadokya’daki Küçük Ayasofya ile aynı yer mi?
Hayır. Bu sayfa İstanbul Fatih’teki Sergios ve Bakkhos Kilisesi’ni anlatıyor; aynı adı taşıyan başka yapılarla karıştırma.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.