Gül Camii
İstanbul / Fatih
Son güncelleme: 8 Kasım 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Gül Camii Fatih’in Ayakapı semtinde, Haliç kıyısında; Aya Theodosia adıyla bilinen Bizans kilisesi. 15. yüzyıl sonunda camiye çevrildi.
Hakkında
Gül Camii, İstanbul Fatih’te Haliç kıyısındaki Ayakapı semtinde, genel görüşe göre Aya Theodosia adına yapılmış Bizans kilisesidir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 15. yüzyılın sonunda camiye çevrildi. Gitmeden bilmen gereken tek şey: “gül” adının kökenini anlatan rivayetler var, ama hiçbiri kesin değil.
| Konum | Ayakapı, Fatih |
|---|---|
| Sultanahmet Meydanı’ndan | Kuş uçuşu yaklaşık 2,8 km (koordinattan hesaplandı) |
| Öne çıkan ölçü | Kapalı haç planlı Bizans yapısı; alçak sekizgen kasnaklı Osmanlı kubbesi (Archnet) |
| Önerilen süre | 20–40 dakika |
| En iyi dönem | Yıl boyu |
| Otopark | Doğrulanmadı; Tarihî Yarımada’da toplu taşıma daha pratik |
| Ücret | Ücretsiz (ibadethane) |
| Kamp | Uygun değil (kent içi tarihî yapı) |
| Aile | Uygun |
| Erişilebilirlik | Doğrulanmadı |
Yola çıkmadan önce: Yapıyı dışarıdan da gözlemle: Bizans tuğla duvarları ile Osmanlı döneminde yenilenen kubbe ve kemerler aynı gövdede yan yana.
Gül Camii nerede?
Cami, Fatih ilçesinin Ayakapı semtinde, Haliç kıyısına paralel uzanan caddenin iç tarafında. Zeyrek ve Unkapanı doğuda, Fener ve Balat batıda kalıyor.
Hangi kiliseydi?
Semavi Eyice’nin TDV maddesine göre genel görüş kilisenin Aya Theodosia adına yapıldığı yönünde; J. Pargoire ise yapının önce Aya Euphemia adına kurulup sonra Theodosia’ya adandığını düşünüyor. Archnet bu görüşlere H. Schäfer’in Khristos Euergetes önerisini de ekliyor. Tarih de tartışmalı: Pargoire yapıyı I. Basileios dönemine (867–886), Schäfer 1960’lardaki saha çalışmalarına dayanarak 1000–1150 arasına tarihliyor.
Eyice, Theodosia’nın kalıntılarının bir dilsizin dilini açtığı rivayetinin 1306’dan sonra kiliseyi ünlü yaptığını ve 1350’de Novgorodlu Stepan gibi Rus hacıların buraya geldiğini aktarıyor. Camiye dönüşüm 15. yüzyılın son on yılında gerçekleşti; TDV 26 Nisan 1490 tarihli bir icmal defterine dayanarak işin altı ayda bittiğini yazıyor. Dönüşümün II. Selim döneminde Hasan Paşa’ya bağlanması yaygın, ama 1546 tarihli tahrir defterinde yapının “Câmi-i Gül” olarak kayıtlı olması bunun çok daha önce olduğunu gösteriyor.
Adı neden “Gül”?
Kesin bilinmiyor. Eyice’nin aktardığı yaygın rivayete göre azizenin yortu gününde kilise güllerle süslenirdi; Eyice bu rivayetin doğruluğunu şüpheli buluyor. İçeride bir “Gül Baba” yatırının bulunduğuna da inanılıyor. Son Bizans imparatoru XI. Konstantinos’un burada gömülü olduğu rivayetinin ise TDV’ye göre sağlam bir dayanağı yok.
Bu bilgiler kaynaklarda “anlatılanlara göre” biçiminde geçiyor, akademik olarak doğrulanmadı.
Nasıl gidilir?
Toplu taşımayla. Eminönü’den Haliç kıyısı boyunca Fener-Balat yönüne giden otobüslerle Cibali–Ayakapı çevresinde in; hat numaralarını doğrulamadık.
Özel araçla. Haliç sahil yolundan ulaşılır; park bilgisini doğrulamadık.
Ne zaman gidilmeli?
Gül Camii yıl boyu ziyaret edilebilen, ibadete açık bir cami. En rahat zaman hafta içi sabah ya da öğleden sonra, iki namaz vakti arası. Cuma öğle namazı ve bayram sabahları kalabalık olur; bu saatlerde gezi amaçlı girişi planlama. Yaz öğlenleri Tarihî Yarımada’nın yürüme yolları sıcak ve kalabalık; ilkbahar ve sonbahar daha rahat.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Cami için 20–30 dakika. Fener ve Balat yürüyüşünün başlangıcına eklenebilir.
Giriş ücreti var mı?
Hayır. Camiler ibadethane olduğu için giriş ücreti alınmıyor. Ekim 2026 itibarıyla ziyaret saatlerini resmî bir kaynakta yayımlanmış hâlde bulamadık; bu yüzden saat yazmıyoruz. Pratikte namaz vakitlerinde gezi amaçlı girişin kısıtlanabileceğini hesaba kat. Kadınlar için başörtüsü, herkes için diz altına inen kıyafet uygun olur.
- Öne çıkan Kapalı haç planlı Bizans yapısı; alçak sekizgen kasnaklı Osmanlı kubbesi (Archnet)
- Kategori Cami ve Medrese
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Gül Camii'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi Gül Camii (Semavi Eyice), c. 14 (1996) Ansiklopedi
- Archnet Gül Mosque
- Wikidata Q2334536 (koordinat)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Gül Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Gül Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Gül Camii Hakkında Sık Sorulanlar
Gül Camii nerede?
Fatih ilçesinde, Haliç kıyısındaki Ayakapı semtinde, Cibali ile Fener arasında.
Gül Camii eskiden kilise miydi?
Evet. Genel görüşe göre Aya Theodosia adına yapılmış bir Bizans kilisesiydi.
Ne zaman camiye çevrildi?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 15. yüzyılın son on yılında; bir kayıt 1490’ı gösteriyor.
Son Bizans imparatoru burada mı gömülü?
Hayır, bu rivayetin TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre sağlam bir dayanağı yok.
Budapeşte’deki Gül Baba Türbesi ile ilgisi var mı?
Hayır. Bu sayfa İstanbul Ayakapı’daki camiyi anlatıyor; adlar benzer olsa da ayrı yerler.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.