Yarımburgaz Mağarası
İstanbul / Başakşehir
Son güncelleme: 8 Kasım 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Yarımburgaz Mağarası Başakşehir’de, İstanbul’un en eski yerleşim izlerini taşıyan iki katlı mağara. Film çekimleri ve ihmal yüzünden ağır tahrip edilmiş.
Hakkında
Yarımburgaz Mağarası, Başakşehir’in Altınşehir Güvercintepe mahallesinde, Küçükçekmece Gölü’nün kuzeyinde, üst üste iki girişi olan bir mağaradır. Alt Paleolitik buluntularıyla İstanbul’un bilinen en eski yerleşim izlerinden birini taşır. Gitmeden bilmen gereken tek şey: mağara korumasız ve ağır tahrip edilmiş; gezilecek düzenli bir alan beklemeyin.
| Konum | Başakşehir, Altınşehir Güvercintepe |
|---|---|
| İstanbul merkezden | Doğrulanmadı |
| Öne çıkan ölçü | Alt mağara ~500 m, üst mağara ~52 m |
| Önerilen süre | 30–45 dakika (dışarıdan) |
| En iyi dönem | İlkbahar, sonbahar |
| Otopark | Doğrulanmadı |
| Ücret | Doğrulanmadı |
| Kamp | Uygun değil |
| Aile | Önerilmez (güvenlik) |
| Erişilebilirlik | Uygun değil |
Yola çıkmadan önce: Tek başına ve karanlıkta gitme. 2018 haberlerine göre mağara çevresi yaya için güvenli bulunmuyor; içeri girmek hem tehlikeli hem sit alanına zarar verebilir.
Yarımburgaz Mağarası nerede, hangi ilçede?
Mağara bugün idari olarak Başakşehir ilçesinde, Altınşehir’in Güvercintepe mahallesindedir. Uzun süre Küçükçekmece’ye bağlı Yarımburgaz köyü adıyla anıldığı için bazı kaynaklarda Küçükçekmece’de gösterilir. Küçükçekmece Gölü’nün kuzey ucuna ve Sazlıdere Barajı’na yakındır; gölün karşı kıyısında Avcılar tarafında Bathonea kazıları sürer.
Mağara neden bu kadar önemli?
Vikipedi’ye göre üst mağarada Üst Paleolitik’ten Kalkolitik’e uzanan yerleşim izleri, son buzularası döneme ait plaj kumunun altındaki çökellerde ise Alt Paleolitik aletler bulundu; faunada Orta Pleistosen mağara ayısı kemikleri var. Hürriyet Daily News’in 2018 haberine göre yetkililer ilk yerleşimi yaklaşık 400 bin yıl öncesine tarihliyor; bazı kaynaklar 800 bin yıl veriyor. Buluntular bilim literatürüne “Yarımburgaz kültürü” adıyla girdi.
Kazılar 1960’larda Şevket Kansu ile başladı, Mehmet Özdoğan ve Güven Arsebük’le sürdü; Vikipedi bilimsel kazıların 1988–1990 arasında yapıldığını yazıyor. Bizans döneminde mağara bir şapel olarak da kullanıldı; duvardaki fresk sonradan kazınarak yok edildi.
Mağaraya ne oldu?
Bu konuda net olalım: mağara son elli yılda ağır, geri dönülmez zarar gördü. Vikipedi’nin derlediği kronolojiye göre definecilerin açtığı 2–3 metrelik çukurlar, mantar üretimi için grejderle düzlenen zemin ve genişletilen giriş, 1971’den itibaren yapılan film ve dizi çekimleri (bir çekimde havuzun patlatılması, bir başkasında yangın çıkarılması, şapel freskinin kazınıp boyanması) bu zararın başlıcalarıdır. Hürriyet Daily News’e göre dinamitle yapılan bir çekim önemli buluntuları yok etti.
Mağara 1977’de birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi (Hürriyet Daily News); Vikipedi 2001’de birinci derece arkeolojik ve doğal sit ilan edildiğini yazıyor. İki tarih farklı karar aşamalarına ait olabilir; bunu doğrulayamadık.
Yarımburgaz Mağarası’na girilebiliyor mu?
Resmî bir ziyaret düzeni yok. 1988–1990’da takılan demir kapılar zamanla işlevini yitirdi. Hürriyet Daily News’in 2018 haberinde Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi Başkanı Yiğit Özar, girişteki demir çitin kolayca kesilebildiğini ve daha güçlü güvenlik istediklerini söylüyor; mahalle sakinleri yolun yaya için güvenli olmadığını anlatıyor. Ekim 2026 itibarıyla yeni bir koruma ya da ziyaret düzenlemesi duyurusu bulamadık.
Nasıl gidilir?
Özel araçla. Başakşehir Altınşehir’den Güvercintepe yönüne git. Mağaraya yakın son bölümün yol ve park durumunu doğrulamadık. Toplu taşımayla. Güvercintepe’ye toplu taşıma bağlantısını ve hat numaralarını doğrulamadık. Son kısım yürüyüş gerektirir ve tek başına önerilmez.Ne zaman gidilmeli?
Gidecek olursan gün ışığında, ilkbahar ya da sonbaharda ve kalabalık bir grupla git. Yağıştan sonra çevre çamurlu olur.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Girişleri dışarıdan görmek 30–45 dakika sürer. İçeri girmeyi önermiyoruz.
- Öne çıkan Alt mağara yaklaşık 500 m, üst mağara yaklaşık 52 m; Alt Paleolitik’ten Kalkolitik’e buluntular
- Kategori Doğa ve Manzara
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Yarımburgaz Mağarası'ndan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- Hürriyet Daily News Historical Yarımburgaz caves abandoned in Istanbul (13.06.2018)
- Wikipedia (en) Yarımburgaz Cave (koordinat, ölçüler, kazı ve tahribat kronolojisi) Ansiklopedi
- Cumhuriyet Bathonea gün yüzüne çıkıyor (28.07.2023
- Yarımburgaz yakınında Mezolitik izler)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Yarımburgaz Mağarası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Yarımburgaz Mağarası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Yarımburgaz Mağarası Hakkında Sık Sorulanlar
Yarımburgaz Mağarası hangi ilçede?
Başakşehir ilçesinin Altınşehir Güvercintepe mahallesinde. Eski kaynaklarda Küçükçekmece’ye bağlı Yarımburgaz köyü üzerinden anılır.
Yarımburgaz Mağarası kaç yıllık?
Hürriyet Daily News’e göre yetkililer ilk yerleşimi yaklaşık 400 bin yıl öncesine tarihliyor; bazı kaynaklarda 800 bin yıl geçiyor. Kesin bir yaş vermek doğru değil.
Yarımburgaz’da dizi çekildi mi?
Evet, 1971’den beri birçok film ve dizi çekildi; Vikipedi ve Hürriyet Daily News bu çekimlerin mağaraya kalıcı zarar verdiğini yazıyor.
Yarımburgaz Mağarası ziyarete açık mı?
Hayır, düzenli bir ziyaret düzeni yok; giriş kapıları işlevsiz ve çevre güvenli bulunmuyor.
Kanal İstanbul güzergâhı Yarımburgaz yüzünden mi değişti?
Hürriyet Daily News haberlerde güzergâhın mağara nedeniyle değiştirildiğinin bildirildiğini yazıyor; resmî bir açıklamayla doğrulayamadık.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.