İçeriğe geç
Kilise ve Manastır

Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi

Eskişehir / Sivrihisar

Son güncelleme: 24 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Sivrihisar’ın eski Ermeni mahallesinde, 1650’de yapılıp 1876 yangınından sonra 1881’de yeniden inşa edilen, tamamen taştan dikdörtgen planlı bazilika.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

Surp Yerrortutyun (Kutsal Üçlü) Kilisesi, Sivrihisar’ın eski Ermeni mahallesinde duran, tamamen yerel taştan yapılmış büyük bir Ermeni Apostolik kilisesi. Kültür Envanteri’ne göre ilk yapı 1650 tarihli; 1876’daki yangından sonra 1881’de Patrik Nerses Varjabedyan döneminde mimar Mintes Panoyat tarafından yeniden inşa edildi. Dikdörtgen planlı bir bazilika olan yapı, 2000’li ve 2010’lu yıllarda restore edildi.

Yola çıkmadan önce: Kültür Envanteri yapının durumunu “erişilebilir” olarak gösteriyor, ancak iç mekânın hangi saatlerde açık olduğu ve giriş koşulları Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı. Yapı bir ibadet yeri olarak anıldığı için içeride sessiz ve saygılı ol.

Sivrihisar Ermeni Kilisesi nerede?

Kilise, Eskişehir’in doğusundaki Sivrihisar ilçe merkezinde, İngilizce Vikipedi’ye göre kasabanın eski Ermeni mahallesinde. Kültür Envanteri’nin harita noktası 39.4535522 K, 31.5351353 D. KGM cetveline göre Eskişehir merkezden Sivrihisar’a 96 km. Aynı ilçe merkezindeki Sivrihisar Ulu Camii ile birlikte gezilebilir.

Kilise ne zaman ve kim tarafından yapıldı?

Kültür Envanteri ve İngilizce Vikipedi ilk yapı için 1650 yılını veriyor. Seyran Aktaş Batar’ın Gazi Akademik Bakış’taki makalesi de Ermeni kaynaklarına dayanarak aynı tarihi aktarıyor ve kilisenin 1876’da yangında zarar görüp 1881’de yeniden yapıldığını yazıyor. Kültür Envanteri’ne göre 1881 inşası Patrik Nerses Varjabedyan döneminde mimar Mintes Panoyat’ın eseri.

Yapının mimarisi nasıl?

İngilizce Vikipedi yapıyı dikdörtgen planlı bir bazilika olarak tanımlıyor. Kültür Envanteri’ne göre kilise tamamen yerel taştan yapılmış. Vikipedi eski fresklerin ve Ermenice yazıtların neredeyse tamamen yok olduğunu belirtiyor; kubbenin yeniden yapımına 2010’da başlandı.

Ne kadar büyük bir kilise?

Kaynaklar farklı ifadeler kullanıyor. Kültür Envanteri yapıyı Anadolu’nun en büyük üç kilisesinden biri, Timetürk’ün 2012 haberi Anadolu’nun ikinci büyük Ermeni kilisesi, İngilizce Vikipedi ise Anadolu’nun en büyük kiliselerinden biri olarak anıyor. Yapının ölçülerini veren bir kaynak bulunamadı.

Restorasyon nasıl ilerledi?

İngilizce Vikipedi’ye göre 2001’de bir restorasyon planından vazgeçildi, kubbenin yeniden yapımına 2010’da başlandı. Timetürk’ün 27 Haziran 2012 haberine göre restorasyonu Kültür ve Turizm Bakanlığı başlattı ve çalışma o tarihte yüzde 95 oranında tamamlanmıştı; aynı habere göre yapı önceden gübre deposu olarak kullanılmış, bir bölümünde belediyenin jeneratörleri durmuştu. Habere göre Başepiskopos Ateşyan aynı gün kiliseyi ziyaret etti ve dua etti.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. KGM’ye göre Eskişehir merkezden Sivrihisar’a 96 km. Kilise ilçe merkezinde; otopark durumu doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Eskişehir–Sivrihisar arasındaki otobüs seferleri ve saatleri Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Yapı ilçe merkezinde olduğu için her mevsim ulaşılabilir. Sivrihisar’ın tarihî çarşısıyla birlikte yürüyerek gezmek için ilkbahar ve sonbahar daha rahat.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Kilisenin dışı ve açıksa iç mekânı için 30 dakika yeterli. Aynı gün Ulu Camii’yi ve ilçenin güneyindeki Ballıhisar’da bulunan Pessinus Antik Kenti’ni plana ekleyebilirsin.

Bilmediklerimiz

  • Kilise hangi mahallede, adresi ne?
  • Restorasyon ne zaman tamamlandı, yapı bugün hangi amaçla kullanılıyor?
  • İç mekân hangi gün ve saatlerde ziyarete açık?
  • Yapının uzunluk, genişlik ve kubbe yüksekliği kaç metre?
  • Öne çıkan 1881’de mimar Mintes Panoyat’ın yeniden inşa ettiği yerel taştan bazilika; Anadolu’nun en büyük kiliselerinden biri sayılıyor; 2010’larda Kültür ve Turizm Bakan
  • Eski adı Sivrihisar Ermeni Kilisesi; Kutsal Üçlü (Holy Trinity) Kilisesi; Surp Yerortutyun Kilisesi
  • Kategori Kilise ve Manastır
  • Eskişehir’den Sivrihisar’a 96 km (KGM)
  • Kamp Yok (ilçe merkezinde yapı)

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

39.4535522, 31.5351353

Eskişehir / Sivrihisar

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Sivrihisar günü: Ulu Camii, Pessinus ve Balıkdamı: 4 durak, Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi 2. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi Buradasınız

    Sivrihisar

    30 dk

Buradan Az Ötede

Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi'ne yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Kültür Envanteri Surp Yerortutyun Ermeni Kilisesi, Sivrihisar — KE No 10657
  • harita noktası 39.4535522 31.5351353
  • 1650
  • 1876 yangını
  • 1881’de Patrik Nerses Varjabedyan döneminde mimar Mintes Panoyat
  • tamamen yerel taş
  • Anadolu’nun en büyük üç kilisesinden biri
  • durum: erişilebilir
  • son güncelleme 10.07.2026 (Web Sitesi)
  • erişim 25.10.2026
  • Wikipedia (İngilizce) Holy Trinity Church, Sivrihisar — Ermeni Apostolik Ansiklopedi
  • eski Ermeni mahallesi
  • 39°27′13″K 31°32′07″D
  • 1650
  • 1876 yangını
  • 1881 Mintes Panoyat
  • dikdörtgen bazilika
  • freskler ve yazıtlar neredeyse yok
  • 2001’de restorasyon planı bırakıldı
  • 2010’da kubbe yapımı başladı (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 25.10.2026 Ansiklopedi
  • Wikipedia (İngilizce) Surp Yerrortutyun Armenian Catholic Church — aynı adlı Ermeni Katolik kilisesi İstanbul Beyoğlu’nda (karışıklık notu) (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 25.10.2026 Ansiklopedi
  • Seyran Aktaş Batar The Armenian Population in Sivrihisar until the 20th Century, Gazi Akademik Bakış, sayı 38 — Ermeni kaynaklarına göre 1650, 1876 yangını, 1881 yeniden inşa (Dergi Makalesi) Akademik Çalışma
  • erişim 25.10.2026
  • İbrahim Sezgin “Sivrihisar”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 37, s. 289–291, 2009 — 1486 kayıtlarında en kalabalık mahalle Ermeni mahallesi Ansiklopedi
  • 1905 yangını (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 25.10.2026 Ansiklopedi
  • Timetürk Başepiskopos Ateşyan Sivrihisar’daki Ermeni kilisesini ziyaret etti, 27.06.2012 — Anadolu’nun ikinci büyük Ermeni kilisesi
  • Bakanlık restorasyonu yüzde 95
  • eskiden gübre deposu ve jeneratör
  • ayin planı (Haber)
  • KGM İl-ilçe mesafe cetveli — Eskişehir–Sivrihisar 96 km (Resmî Veri)
  • erişim 25.10.2026
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Sivrihisar Surp Yerrortutyun Ermeni Kilisesi Hakkında Sık Sorulanlar

Kilisenin adı ne anlama geliyor?

Surp Yerrortutyun, Ermenicede “Kutsal Üçlü” demek; İngilizce Vikipedi yapıyı Holy Trinity Church adıyla veriyor. Kaynaklarda yazım Yerrortutyun ve Yerortutyun olarak değişiyor.

İstanbul’daki Surp Yerrortutyun Kilisesi ile aynı yapı mı?

Hayır. İngilizce Vikipedi’ye göre aynı adı taşıyan Ermeni Katolik kilisesi İstanbul Beyoğlu’nda; Sivrihisar’daki yapı ise Ermeni Apostolik kilisesi.

Kilise 1650’de mi 1881’de mi yapıldı?

İkisi de doğru: kaynaklara göre ilk yapı 1650 tarihli, bugün ayakta olan bina 1876 yangınından sonra 1881’de yeniden inşa edildi.

Kilisede ayin yapılıyor mu?

Timetürk’ün 2012 haberine göre Başepiskopos Ateşyan, Bakanlık izniyle açılış ayini ve yılda birkaç kez ayin yapmayı planladıklarını söyledi. Bu planın gerçekleşip gerçekleşmediği ve güncel ayin düzeni doğrulanmadı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?