
Aydın Arkeoloji Müzesi
Başlangıç
Aydın / Efeler / Köprülü-Veysipaşa
Son güncelleme: 8 Kasım 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Cihanoğlu Camii, Efeler’de 1756–57’de Cihanoğlu Abdülaziz Efendi’nin yaptırdığı külliyenin camisi; boyalı alçı süslemeleriyle Osmanlı barokunun örneği.
Cihanoğlu Camii, Efeler’de Cihanoğulları ailesinden Abdülaziz Efendi’nin 1170 (1756–57) yılında kurdurduğu külliyenin camisi. TDV İslâm Ansiklopedisi yapıyı Osmanlı barokunun öne çıkan örnekleri arasında sayıyor; kubbe, tromplar ve mihraptaki boyalı alçı kabartmalar en çok dikkat çeken bölüm. Külliyede medrese, şadırvan, türbe-sebil ve çeşme de var.
Yola çıkmadan önce: Cami eğimli arazide yüksek bir platformun üstünde; Küre Ansiklopedisi’ne göre girişe 15 basamakla çıkılıyor. Açık olduğu saatleri doğrulayamadık, namaz vakitleri dışında gitmeyi planla.
Cami Aydın kent merkezinde, Efeler ilçesinde. Küre Ansiklopedisi yapıyı Köprülü Mahallesi’nde gösteriyor; Wikidata ve Wikimedia Commons caminin şadırvanını bugünkü Köprülü Veysipaşa mahallesine bağlıyor. Kültür Envanteri’ndeki koordinat 37.8532333 K, 27.8397732 D. Çevredeki öteki noktalar Efeler ilçe sayfasında; aynı ilçede Aydın Arkeoloji Müzesi ve Tralleis de var.
TDV İslâm Ansiklopedisi’nde M. Baha Tanman’ın yazdığı maddeye göre külliyeyi 1170 (1756–57) yılında, Aydın–Koçarlı–Nazilli yöresinde etkili Cihanoğulları ailesinden Abdülaziz Efendi (ö. 1197/1782–83) kurdu. Küre Ansiklopedisi, banisinin adı ve inşa tarihinin giriş kapısındaki sülüs kitabede yazdığını belirtiyor. Ailenin Koçarlı’daki kulesi ve öteki yapıları Koçarlı ilçe sayfasında anılıyor.
Tanman’a göre yapının tasarımı klasik Osmanlı üslubuna dayanıyor, süslemesi ise Osmanlı barokunun öne çıkan örneklerinden biri ve bazı ayrıntılarında gotik etki görülüyor. Kare planlı harimi on ikigen kasnaklı basık bir kubbe örtüyor. Kubbe, tromplar, nişler ve mihrapta madalyonlar ile “S” ve “C” kıvrımlarından oluşan boyalı alçı kabartmalar var; trompların köşelerinde ve mihrap yaşmağında mukarnas dizileri bulunuyor. Küre Ansiklopedisi bu süslemelerde az görülen hayvan figürleri de olduğunu yazıyor. Alçı süslemeye uyumlu minber günümüze ulaşmadı.
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre medrese hücreleri avluyu üç taraftan çeviriyor ve cami muhtemelen medresenin dershanesi olarak kullanıldı. Şadırvanın on ikigen mermer haznesi, on mermer sütunun taşıdığı ahşap bir saçak ve yivli, burgulu sütunları var. Arsanın güneyinde, caddeye yakın bir türbe-sebil duruyor; çeşmenin sülüs kitabesinde Cihanzâde el-Hâc Abdülazîz adı ve 1197 (1782–83) tarihi okunuyor. Caminin alt yapısındaki revakın amacı tam anlaşılamamış.
Küre Ansiklopedisi’ne göre cami Birinci Dünya Savaşı sırasında depo olarak kullanıldı. TDV İslâm Ansiklopedisi Yunan işgali sırasında büyük ölçüde tahrip olduğunu, alçı pencerelerin de bu dönemde yıkıldığını ve yapının 1950’lere kadar kullanılmadığını yazıyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün onarımlarından sonra medrese bölümü 1954’te Vakıflar Talebe Yurdu olarak açıldı. Küre, kapsamlı onarımların 1950, 1967 ve 2010 yıllarında yapıldığını belirtiyor.
Özel araçla. Cami Aydın kent merkezinde, Efeler’de; otopark durumunu doğrulayamadık. Toplu taşımayla. Camiye yakın belediye hatlarını doğrulayamadık; doğrulanmadı. Aydın’da sivil havalimanı yok; en yakın havalimanları İzmir Adnan Menderes ve Milas-Bodrum.
Yıl boyu gidilebilir. İç mekândaki alçı süslemeleri görmek için namaz vakitleri arasındaki saatleri seç; yazın sabah ya da akşamüstü daha rahat.
Cami, şadırvan ve türbe-sebili görmek için 30 dakika yeterli.
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Cihanoğlu Camii'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınAydın merkez: yarım günde müze ve camiler: 3 durak, Cihanoğlu Camii 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç
Başlangıç
Efeler
Efeler
Cihanoğlu Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükleZiyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekleYanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildirBu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekleDaha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Cihanoğlu Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulununEfeler’de, Aydın kent merkezinde. Wikidata’da Koçarlı’da da Cihanoğlu adını taşıyan camiler kayıtlı; bu sayfa Efeler’deki külliyenin camisini anlatıyor.
TDV İslâm Ansiklopedisi ve Küre Ansiklopedisi’ne göre 1170 (1756–57) yılında. Çeşmedeki 1197 (1782–83) tarihi caminin değil, çeşmenin kitabesine ait.
Kaynaklar çelişiyor: TDV İslâm Ansiklopedisi iki sıra, Küre Ansiklopedisi üç sıra pencere yazıyor.
Kültür Envanteri yapının durumunu “erişilebilir” olarak veriyor; ziyaret saatlerine ilişkin resmî bilgi bulamadık.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.