Olbia Antik Kenti
Antalya / Konyaaltı
Son güncelleme: 26 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Olbia, Pamfilya ile Likya sınırında antik kaynaklarda anılan bir kıyı kenti; yeri tartışmalı, Konyaaltı’nda Arapsuyu ile Boğaçayı arası adaylar arasında.
Hakkında
Olbia, antik kaynakların Pamfilya kıyısında, Phaselis ile Attaleia arasında andığı küçük bir liman kentidir. Konyaaltı Belediyesi kenti Arapsuyu ağzına koyar, ama araştırmacılar en az dört farklı yer önermiş durumda. Gitmeden bilmen gereken tek şey: burada bilet gişesi ya da düzenli bir ören yeri yok; Arapsuyu’ndaki kalıntılar kentin içinde dağınık durur.
| Konum | Konyaaltı, Arapsuyu–Boğaçayı arası (bir aday) |
|---|---|
| Dönem/Tür | En geç MÖ 4. yüzyıl; Pamfilya kıyı kenti |
| Yazıt | MÖ 4. yüzyıl proksenia kararnamesi, Kaleiçi’nde bulundu (Adak, 2006) |
| Lokalizasyon | Tartışmalı: Arapsuyu, Hurma, Kemer-Çalış Tepe, Hayıtlıgöl |
| Önerilen süre | 45 dakika |
| Ücret | Doğrulanmadı; düzenlenmiş ören yeri yok |
| Ziyaret saatleri | Bilgi aranıyor |
| En iyi dönem | Ekim–mayıs |
| Erişilebilirlik | Kentsel alan, kalıntılara erişim belirsiz |
Yola çıkmadan önce: Bu bir ören yeri ziyaretinden çok, kentin içinde iz sürmektir. Kalıntıların çoğu özel arazide ya da inşaat alanlarının yanında; çit ve uyarı levhalarına uy, kazı alanlarına girme.
Olbia nerede?
Sorunun kısa cevabı: kesin bilinmiyor. Konyaaltı Belediyesi’ne göre Olbia, merkezi Deliktaş olmak üzere Arapsuyu ağzında kurulmuştu ve kalıntılar Arapsuyu’ndan Boğaçayı’na kadar yayılır. Wikipedia da kalıntıları Arapsuyu Mahallesi çevresine koyar. Fatih Onur’un 2023 tarihli çalışmasına göre ise 18. ve 19. yüzyıl gezginleri kenti Antalya’nın kendisine, Kiepert haritası Hurma’ya, Sencer Şahin 2001–2002’de Kemer’deki Çalış Tepe’ye yerleştirdi. Bu sayfa Arapsuyu adayını temel alır; Phaselis ise kaynaklarda Olbia’nın güneydeki komşusu olarak geçer.
Antik kaynaklar ne diyor?
Wikipedia’nın aktardığına göre Strabon Olbia’yı güçlü bir kale olarak tanımlar ve halkının Likya’da Kadrema’yı kurduğunu yazar. Ptolemaios kenti Phaselis ile Attaleia arasına koyar. Bizanslı Stephanos ise Olbia’nın Pamfilya’ya ait olmadığını ileri sürer. Konyaaltı Belediyesi, Hierokles’in kenti Pamfilya’nın beşinci kenti ve Termessos kentinin güney komşusu olarak andığını belirtir.
Lokalizasyon tartışması nasıl gelişti?
Onur’un derlemesine göre tartışmanın kronolojisi şöyle: D’Anville 1768’de ve Beaufort 1817’de Olbia’yı Antalya’ya yerleştirdi. Spratt ve Forbes 1847’de Arapsuyu’nu önerdi; Nevzat Çevik 1994 (1995) tarihli çalışmasında Arapsuyu kalıntılarını yine Olbia ile eşleştirdi. Sencer Şahin 2001 ve 2002’de Kemer’deki Çalış Tepe’yi önerdi; Mustafa Adak 2006’da bu görüşü kabul etti. Onur 2023’te Kemer önerisini zayıf buldu ve Hayıtlıgöl’ü bir varsayım olarak gündeme getirdi. Aynı çalışmaya göre eskiden Arapsuyu’na konan Tenedos kenti için de artık Hayıtlıgöl öne çıkıyor.
Kazı ve araştırmalar
Konyaaltı Belediyesi’ne göre 1960’ların başında yapılan araştırmalarda Deliktaş’ın batısında rıhtım blokları saptandı; bu, denizin bir zamanlar iç kesime kadar girdiğini gösterir. Belediye, Akdeniz Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nün Doç. Dr. Nevzat Çevik’in de katıldığı araştırma kazıları yaptığını ve 2,70 m kalınlığında erken duvarlar bulunduğunu yazar. Mustafa Adak’ın 2006 makalesine göre kentin bilinen tek yazıtı, MÖ 4. yüzyıla ait bir proksenia kararnamesi, Kaleiçi’nde bir inşaatta çıktı ve kentin meclisli özerk bir polis olduğunu gösterir.
Koruma ve yapılaşma
sol.org.tr’nin 2023 haberine göre Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu 20 Mart 1991’de Arapsuyu’ndaki antik yol, köprü ve duvar kalıntılarının tescilini istedi, 25 Kasım 1991’de ise bir parseldeki koruma şerhini kaldırdı ve alışveriş merkezi inşaatının önü açıldı. Kurulun 30 Nisan 2018 tarihli kararı yakındaki Minicity arazisinde çalışmaların müze denetiminde yapılmasını tavsiye etti. Haziran 2023’te bu arazideki inşaatta kiremit çatkılı geç antik mezarlar ve mimari kalıntılar bulundu, inşaat durduruldu. Sonrasını doğrulayamadık.
Nasıl gidilir?
Toplu taşımayla. Arapsuyu, Konyaaltı’nda kent merkezinin batısındadır; Konyaaltı yönüne giden tramvay ve otobüs hatları mahalleden geçer.
Özel araçla. Konyaaltı Bulvarı ve Akdeniz Bulvarı çevresinden ulaşılır; kalıntılar için tabela olmadığından konumu haritada önceden işaretle.
Ne zaman gidilmeli?
Ekimden mayısa kadar yürümek daha rahat; yazın Konyaaltı ovası sıcak ve nemlidir. Kalıntılar açık alanda olduğu için sabah saatleri ışık ve serinlik açısından iyi. Arkeolojik buluntuların kendisini görmek istersen Antalya Müzesi daha anlamlı bir durak olabilir; Olbia yazıtının nerede sergilendiğini ise doğrulayamadık.
Pratik bilgiler
Olbia’ya ayrı bir gün ayırmak yerine Konyaaltı’ndaki gezinin bir parçası olarak düşün. Kalıntıları arıyorsan yerel rehber ya da kazı yayınları işini kolaylaştırır. Yaz aylarında Konyaaltı’nın batısındaki dağlık kesime, Saklıkent Kayak Merkezi yönüne çıkmak serinlemek için bir seçenektir. Kuzeyde, Döşemealtı’ndaki Karain Mağarası ise bölgenin çok daha eski, tarih öncesi yerleşim katmanını gösterir.
- Öne çıkan Yeri hâlâ tartışılan, tek yazıtı Kaleiçi’nde bulunan bir Pamfilya kıyı kenti
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Olbia Antik Kenti'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- Fatih Onur — The Western Shores of the Pamphylian Gulf: Tenedos, Olbia and others Revisited, Phaselis IX (2023), 15–40 Olbia için önerilen yerlerin tarihçesi: Antalya (D’Anville 1768, Beaufort 1817), Arapsuyu (Spratt ve Forbes 1847; Çevik 1994/1995), Hurma (Kiepert), Kemer-Çalış Tepe (Şahin 2001, 2002; Adak 2006); Onur’un Kemer önerisini zayıf bulması ve Hayıtlıgöl’ü varsayım olarak öne sürmesi; Tenedos’un Hayıtlıgöl’e yerleştirilmesi. Akademik
- Mustafa Adak — Olbia in Pamphylien: Die epigraphische Evidenz, Gephyra 3 (2006), 1–28 Kaleiçi’nde inşaat sırasında bulunan MÖ 4. yüzyıl proksenia kararnamesi; Olbia’nın meclisli özerk bir polis oluşu; kentin Hurma ve Arapsuyu önerileri yerine Kemer yakınına konması. Akademik
- Konyaaltı Belediyesi — History (Tarihçe) Olbia’nın Arapsuyu ağzında, merkezi Deliktaş’ta bir kıyı kenti oluşu; kalıntıların Arapsuyu’ndan Boğaçayı’na yayılması; 1960’ların başında saptanan rıhtım blokları; 2,70 m kalınlığında duvarlar; Akdeniz Üniversitesi’nden Doç. Dr. Nevzat Çevik’in katıldığı araştırma kazıları. Resmî Veri
- sol.org.tr — Antalya’da AVM’lerin altında ezilen kültürel mirası kim koruyacak? (21.06.2023) Koruma Kurulu’nun 20.03.1991 tescil ve 25.11.1991 şerh kaldırma kararları; 30.04.2018 tarihli 7654 sayılı karar; 2023’te Minicity arazisindeki inşaatta geç antik mezarlar ve mimari kalıntıların bulunması. Haber
- Wikipedia — Olbia (Pamphylia) Strabon’un güçlü kale nitelemesi ve Kadrema koloni bilgisi; Ptolemaios’un kenti Phaselis ile Attaleia arasına koyması; Arapsuyu kalıntıları için 36.879103, 30.658713 koordinatı. Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Olbia Antik Kenti'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Olbia Antik Kenti hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Olbia Antik Kenti Hakkında Sık Sorulanlar
Olbia antik kenti nerede?
Kesin bilinmiyor; Konyaaltı Belediyesi Arapsuyu ağzını gösteriyor, araştırmacılar Hurma, Kemer-Çalış Tepe ve Hayıtlıgöl’ü de önerdi.
Olbia’da kazı var mı?
Belediyeye göre Akdeniz Üniversitesi araştırma kazıları yaptı; bugün sürüp sürmediğini doğrulayamadık.
Olbia’ya giriş ücretli mi?
Düzenlenmiş bir ören yeri yok; ücret bilgisi doğrulanamadı.
Olbia’nın yazıtı nerede bulundu?
Adak’a göre MÖ 4. yüzyıl kararnamesi Kaleiçi’nde bir inşaatta bulundu.
Olbia ile Attaleia arasında ilişki var mı?
Konyaaltı Belediyesi, Attaleia’nın kuruluşunda Olbialıların da yer aldığını yazıyor; bunun bilimsel dayanağını doğrulayamadık.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.