Şar (Komana) Ören Yeri
Adana / Tufanbeyli
Son güncelleme: 27 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Şar (Komana) Ören Yeri Tufanbeyli’de, antik Kapadokya Komanası’nın kalıntıları. Ala Kapı tapınağı ve Kırık Kilise köyün içinde duruyor.
Hakkında
Şar (Komana) Ören Yeri, Adana’nın Tufanbeyli ilçesindeki Şar köyünde, antik Kapadokya Komanası kentinin kalıntılarıdır. Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü’nün kayıtlarına göre Richard Harper 1963’te burada 13 yapı ve yaklaşık 40 yazıt kaydetti. Gitmeden bilmen gereken tek şey: kalıntılar yaşayan bir köyün içinde, müze düzeni yok.
| Konum | Tufanbeyli, Şar mahallesi |
|---|---|
| Adana merkezden | Vikipedi’ye göre Tufanbeyli il merkezine 196 km |
| Öne çıkan ölçü | Ala Kapı tapınağı, Kırık Kilise (Roma mezar yapısı) |
| Önerilen süre | 1,5-2 saat |
| En iyi dönem | Mayıs - ekim |
| Otopark | Doğrulanmadı |
| Ücret | Doğrulanmadı |
| Kamp | Doğrulanmadı |
| Aile | Uygun |
| Erişilebilirlik | Doğrulanmadı (köy yolları) |
Yola çıkmadan önce: Tufanbeyli 1.450 metrededir (Vikipedi) ve kışlar karlıdır. Şar’a kasım–nisan arasında gideceksen yol durumunu Tufanbeyli’den sor; Adana’dan günübirlik değil, Kozan ya da Saimbeyli’de konaklamalı planla.
Şar (Komana) nerede?
Şar, Tufanbeyli ilçesine bağlı bir köydür (Adana büyükşehir olduğu için bugün resmî statüsü mahalle). Antik Komana kentinin kalıntıları köyün evleri ve tarlaları arasındadır. Tufanbeyli ilçe merkezine kuş uçuşu yaklaşık 12 km’dir (koordinattan hesaplandı).
Ad karışıklığına dikkat: Tokat’taki Komana Pontika bambaşka bir antik kenttir. Bu sayfa Kapadokya Komanası’nı, yani Adana’nın Tufanbeyli ilçesindeki Şar’ı anlatıyor.
Komana’da neler görülür?
Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü (BIAA) arşivine göre Richard Harper 1963’te köyde ayakta kalan 13 mimari yapıyı inceledi ve yaklaşık 40 yazıt kaydetti; 1964’te yayımlanmamış yazıtları belgelemek için geri döndü. 1967’de Ankara Arkeoloji Müzesi müdürü İnci Bayburtluoğlu ve yardımcısı Coşkun Tütüncü ile ortak bir kazı yapıldı.
Kazının iki ana yapısı bugün de köyün simgesidir. Kırık Kilise, kazıcılara göre Romalı senatör Aurelius Claudius Hermodorus’un mezar yapısıdır ve sonradan Bizans döneminde kiliseye dönüştürülmüştür. Ala Kapı ise bir tapınaktır; kazıda molozdan temizlenmiş, iki yapıdan da mezar ve adak yazıtları çıkmıştır. Ekip, Komana’nın Hitit dönemindeki öncülü Kummanni’nin izine rastlamadı; dağın tepesinde büyük olasılıkla Ortaçağ’dan kalma küçük bir kale de incelendi.
İngilizce Vikipedi kentin tiyatrosunu, Roma kapısını ve Ma (Enyo) tanrıçası kültünü anar; tapınağın Ma kültüne ait olup olmadığı kesin değildir.
Komana bugün kazılıyor mu?
BIAA’nın kaydı 1960’lardaki çalışmaları anlatır. Ekim 2026 itibarıyla alanda düzenli bir kazı ya da çevre düzenlemesi olup olmadığını doğrulayamadık. Taşınabilir heykel ve yazıt parçalarının 1967’de köyde depolandığı kaydedilmiştir; bugün nerede olduklarını bilmiyoruz.
Nasıl gidilir?
Özel araçla. Adana’dan Kozan–Feke–Saimbeyli üzerinden Tufanbeyli’ye çıkılır; Vikipedi Tufanbeyli’nin il merkezine uzaklığını 196 km verir. Şar köyüne giden son bölümün yol durumunu doğrulamadık. Toplu taşımayla. Tufanbeyli’den Şar’a toplu ulaşım bilgisi bulamadık; ilçe merkezinden taksi ayarlaman gerekebilir.
Ne zaman gidilmeli?
Mayıstan ekime kadar. Tufanbeyli 1.450 metrede, yaylası serin bir ilçedir; kışın kar yolu kapatabilir.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Kırık Kilise, Ala Kapı ve köy içindeki taş parçaları için 1,5–2 saat ayır. Adana’dan tek günde gidip dönmek uzun bir yolculuktur; geceyi bölgede geçir.
Köylülerden izin almak gerekir mi?
Kalıntıların bir kısmı tarla ve avlu sınırlarındadır. Özel mülke girmeden önce izin iste; bu, kalıntıları korumanın da en iyi yolu.
- Öne çıkan Ala Kapı tapınağı ve Kırık Kilise; 1963’te 13 yapı ve yaklaşık 40 yazıt kaydı (BIAA)
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Şar (Komana) Ören Yeri'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- British Institute at Ankara (BIAA) Şar Excavations (Comana Cappadociae) proje özeti, PRJ31 (dijital arşiv, 2022)
- Vikipedi (İngilizce) “Comana (Cappadocia)” (Ekim 2026’da okundu) ) Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Şar (Komana) Ören Yeri'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Şar (Komana) Ören Yeri hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Şar (Komana) Ören Yeri Hakkında Sık Sorulanlar
Komana antik kenti nerede?
Kapadokya Komanası Adana’nın Tufanbeyli ilçesindeki Şar köyündedir.
Şar’daki Komana, Tokat’taki Komana ile aynı mı?
Hayır. Tokat’taki Komana Pontika ayrı bir antik kenttir; Şar’daki kent Kapadokya Komanası’dır.
Kırık Kilise nedir?
BIAA kayıtlarına göre Romalı senatör Aurelius Claudius Hermodorus’un mezar yapısıdır; Bizans döneminde kiliseye dönüştürülmüştür.
Komana’da kazı yapıldı mı?
Evet. Richard Harper 1963–1964’te yüzey araştırması yaptı; 1967’de Ankara Arkeoloji Müzesi ile ortak kazı yapıldı (BIAA).
Şar Adana’ya kaç km?
Karayolu mesafesini doğrulamadık; Vikipedi Tufanbeyli ilçesinin il merkezine uzaklığını 196 km verir, Şar ilçe merkezine kuş uçuşu yaklaşık 12 km’dir.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.